Opis: 

A. Opis ogólny:

Złoża Kopalni – „Nowogród Bobrzański I” i „Turów” - położone są w gminie Nowogród Bobrzański w powiecie Zielona Góra, w województwie Lubuskim. Obecnie eksploatowane od 2012 r. jest złoże „Turów” w obszarze górniczym o powierzchni 27 ha. Obszar położony jest w odległości ok. 200 m na południowy zachód od wsi Turów oraz ok 1,8 km na północ od miasta Nowogród Bobrzański. Tereny złoża stanowią głównie grunty rolne, niskiej klasy bonitacji, częściowo jako nieużytki, pozostałe użytkowane rolniczo. W części północno-wschodniej znajduje się niewielki kompleks leśny. Przez obszar złoża przebiegają nieliczne rowy odwadniające oraz Kanał Borowy. Obszar sąsiaduje od południa ze zbiornikiem poeksploatacyjnym złoża „Nowogród Bobrzański”. Granice zachodnie złoża oddalone są ok. 50 m od wału przeciwpowodziowego rzeki Bóbr. Całe złoże znajduje się w granicach terasy zalewowej rzeki Bóbr. Zakład przeróbczy Kopalni Nowogród jest usytuowany w bezpośredniej bliskości w/w złóż.

Nieruchomości na których położone jest złoże stanowią głównie własność inwestora, Gminy Nowogród Bobrzański oraz osób prawnych i fizycznych, które wyraziły wolę sprzedaży inwestorowi na cele związane z eksploatacją złóż.

Po zakończeniu eksploatacji spod lustra wody powstanie wyrobisko górnicze, które zostanie zlikwidowane, a jego likwidacja będzie polegała na wykonaniu prac rekultywacyjnych. Przewidywany jest rolny kierunek rekultywacji z zagospodarowaniem terenów zrekultywowanych jako stawy na cele wędkarstwa rekreacyjnego oraz jako użytki zielone stałych powierzchni wokół jeziora. Powstały zbiornik wodny będzie stwarzał dogodne warunki siedliskowe dla flory i fauny, a zatem zachowany zostanie mozaikowy krajobraz wodno-polno-leśny o urozmaiconej rzeźbie powierzchni terenu.

B. Opis topograficzny:

Kopalnia Surowców Mineralnych Nowogród Bobrzański jest położona w zachodniej Polsce  20 km na zachód od Zielonej Góry  w odległości 2 km na północ od miasta  Nowogród Bobrzański. Od strony zachodniej w odległości 200 m od kopalni przepływa rzeka Bóbr, dopływ Odry.  

Opis siedliska, flory i fauny: 

Eksploatacja odkrywkowa złoża kruszywa naturalnego spowodowała zmiany na powierzchni ziemi w rejonie złoża. W odniesieniu do obszarów gruntów kopalnianych objętych rekultywacją, zmiany te zaznaczają się w terenie zasadniczym przekształceniem. Rolnicze i leśne wykorzystanie gruntów uległo sukcesywnej likwidacji w miarę postępu eksploatacji. Pierwotnie płaska morfologia terenu została zmieniona przez utworzenie wgłębnego zawodnionego wyrobiska górniczego. tałcenia te zmieniły lokalny charakter terenu, stwarzając nowe warunki przyrodnicze związane ze środowiskiem wodnym powstałego zbiornika wodnego. Stwarza to warunki egzystencji dla nowych siedlisk zwierzyny i roślinności , stanowiących urozmaicenie w krajobrazie. Ze względu na specyfikę terenu i walory krajobrazowe powstałych wyrobisk na tym terenie zachodzi możliwość powiększenia  istniejącego w sąsiedztwie od strony zachodniej ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego.

Linia brzegowa jest przeważnie porośnięta roślinnością wodną (min. mozga trzcinowata Phalaris arundinacea, trzcina pospolita  Phragmites australis) oraz miejscami krzewami wierzby (Sali spp.) i wikliny. Na obrzeżach wyrobisk występują miejscowo na małych powierzchniach zakrzaczenia i zadrzewienia w formie samosiejek drzew liściastych. Droga dojazdowa do zakładu porośnięta jest 300 letnimi drzewami dębowymi (Quercus spp).

Z racji znacznych antropogenicznych przekształceń środowiska omawiany teren nie stanowi dogodnych siedlisk fauny. Najliczniej reprezentowana jest ona przez ptaki terenów otwartych oraz tzw. gatunki synantropijne. Ponadto występować tu mogą drobne ssaki z rzędu gryzoni (nornica ruda, mysz polna) i owadożernych z rodziny ryjówkowatych. Okresowa może pojawiać się sarna polna.

Najbliższy teren podlegający ochronie to obszar chronionego krajobrazu pod nazwą (protected area)„25-Dolina Bobru” w odległości około 150 m w kierunku zachodnim od złoża Turów.

W odległości około 3 km od złoża Turów znajduje się Dolina Dolnego Bobru PLH080068 Natura 2000. Obszar ma duże znaczenie dla zachowania ciągłości korytarza ekologicznego doliny rzeki Bóbr wraz z występującymi tu licznymi biocenozami dobrze zachowanych 91F0 łęgowych lasów dębowo-wiązowo-jesionowych Ficario-Ulmetum minoris (ok. 7%powierzchni) i 9170 grądu środkowoeuropejskiego (4 % powierzchni). Łącznie stwierdzono tu 15 rodzajów siedlisk z Załącznika IDyrektywy Rady 92/43/EWG. Znajdują się tu także ważne stanowiska trzepli zielonej, jelonka rogacza, a także bobra europejskiego. Ostoja ma duże znaczenie dla ochrony kozy złotawej. Uzupełnia też reprezentację kozy.

Obecnie prowadzone projekty przyrodnicze

  • “Działania optymalizujące warunki siedliskowe w Kopalni Surowców Mineralnych w Nowogrodzie Bobrzańskim”- projekt prowadzony przez zespół z Centrum Nauki Kepplera i Uniwersytetu Zielonogórskiego pod kierownictwem dr Krystyny Walińskiej .
  • “Wzmocnienie roli zbiorników wodnych w kopalniach Grupy Górażdże, jako ostoi dla ptaków gniazdujących na wyspach” (BirdLife International - OTOP). Monitorowanie stanu zasiedlenia  sztucznych wysp betonowych zwodowanych w 2015 roku na zbiornikach powyrobiskowych .

Referencje

  • Raport oddziaływania na środowisko: Eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża „Turów” obręb Turów gmina Nowogród Bobrzański, Zielona Góra 2009,  mgr inż. Urszula Podgajna, mgr Dagmara Podgajna-Kublik  
  • Raporty finałowe z projektów realizowanych w Kopalni Nowogród Bobrzański w ramach trzech edycji Quarry Life Award – dostępne w archiwum na naszym portalu konkursowym.